Kaju Nedir? Kaju Faydaları Nelerdir?

Antep fıstığı, yer fıstığı, badem, ceviz derken son yılların en sevilen çerezleri arasına adını yazdıran kaju fıstığını konu alıyoruz bugün. Kaju nedir, kajunun faydaları nelerdir tek tek öğrenelim, lezzetinin yanı sıra içinde sakladığı faydalı maddelerden de haberdar olalım diyoruz.

Bitmedi... Sağlıklı beslenenlerin sıklıkla tercih ettiği çiğ kajunun faydaları nelerdir, kaju nerede ve nasıl yetişir, kajunun hamilelere faydaları nelerdir, günde ne kadar kaju yenmelidir ve kajunun bir zararı var mıdır gibi kaju ile ilgili aklınıza takılabilecek tüm sorulara da tek tek yanıt veriyoruz.

"Ne yediğimizi bilelim" köşemizin bugünkü konuğu, tüm yönleriyle: Kaju! 

Buyursunlar...

İçindekiler

• Kaju nedir?

En temel soruyla, kaju nedir sorusuyla başlıyoruz. Kaju, botanik olarak "Anacardium occidentale" adı verilen bir ağaç ve bu ağacın meyvelerine verilen isimdir diyebiliriz. Kaju meyvesi, olgunlaştığında yaklaşık bir elma büyüklüğüne ulaşır ve sert bir kabukla çevrilidir. Kabuğunun iç kısmındaki bir tohumun sapı üzerinde büyür ve olgunlaştığında tohumun dışına çıkar. Bu tohum, kaju ya da kaju fıstığı olarak anılan kısımdır.

Meyvenin sap-dış kısmından elde edilen kaju fıstığı, çiğ, kavrulmuş, soslanmış ya da baharatlandırılmış şekillerde tüketilebilir. Sağlıklı bir çerez, bir atıştırmalık olarak son yıllarda popülaritesi artan kajuyu, özellikle çiğ, işlenmemiş halde tüketmek önerilir. İçeriğinde protein, besin lifi, sağlıklı yağlar, vitaminler ve mineraller bulunan kajuyu siz de doktorunuza danıştıktan ve sizin için uygun olup olmadığını öğrendikten sonra güvenle tüketebilirsiniz. Yine de kaju ile ilgili aşağıdaki detaylara da göz atmanızda büyük yarar var, bizden söylemesi.

• Kajunun faydaları nelerdir?

Sıra geldi kajunun faydalarına. Kajunun vücuda katkıları temel olarak şöyle:

• Kaju, doymamış yağ asitleri içerdiğinden düzenli ve ölçülü tüketildiğinde kalp ve damar sağlığına olumlu etkilerde bulunuyor.
• İçerdiği besin lifleri sayesinde kaju, sindirim sisteminin sağlıkla çalışmasına destek oluyor. Bu etkisiyle kabızlık sorununa çözüm olduğu da biliniyor.
• İçeriğinde kalsiyum ve magnezyum bulunan kaju, bu mineraller sayesinde kemik ve kas sağlığını destekliyor.
• E vitamini ve flavonoidler bakımından da zengin olan kaju, bu sayede vücudu toksinlerden arındırabiliyor ve hasar alan hücrelerin iyileşme sürecine katkıda bulunuyor.
• İçeriğinde bulunan besin lifleri ve protein sayesinde kajunun kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olduğu da biliniyor.

• Çiğ kaju faydaları nelerdir?

Soslu, baharatlı ve/veya kavrulmuş kaju fıstığı yerine çiğ kaju öneriliyor bildiğiniz gibi. Çünkü işlem görmemiş ve baharatlandırılmamış kajunun faydaları vücudumuzda çok daha olumlu etkiler oluşturabiliyor. İşte çiğ kajunun faydaları da şöyle sıralanıyor:

• İşlenmemiş olduğu için çiğ kaju besin değerlerini daha iyi koruyor. Bu sayede çiğ kajunun daha besleyici olduğu biliniyor.
• Daha az katkı maddesi içerdiğinden şeker, tuz, koruyucu maddeye maruz kalma ihtimaliniz azalıyor.
• Protein ve besin lifi bakımından zengin olduğu için sindirim sisteminin sağlıkla çalışmasına katkıda bulunuyor.
• İçerdiği besin lifi ve protein sayesinde uzun süreli bir tokluk hissi sağlıyor.
• Antioksidan bakımından zengin olduğundan çiğ kaju, vücudu serbest radikallerden ve onların zararlı etkilerinden koruyabiliyor.
• Düşük glisemik indeksli olduğundan çiğ kaju kan şekerinin dengelenmesine yardımcı oluyor. Bu sayede aniden acıkmaların, tatlı krizlerinin oluşma riskini de azaltıyor.

• Kaju besin değeri nedir?

Yiyeceğiniz kajunun kalori ve besin değerlerini merak ediyorsanız yaklaşın böyle. Öncelikle kajunun besin değerlerinin kullanılan sosa, çiğ mi kavrulmuş mu olduğuna, üzerinde kullanılan baharatlara, markaya, işleme yöntemine, hatta yetiştirilme koşullarına göre değişebileceğini aklınızda bulundurmalısınız tabii ki. Biz sizin için 100 gram çiğ kajunun yaklaşık değerlerini hemen aşağıya bırakıyoruz. Siz de çiğ kaju tüketerek ortalama aşağıdaki değerlere sahip bir beslenme yapabilirsiniz.

100 gram çiğ kajunun besin değerleri ortalama olarak şöyledir:

• Kalori: Yaklaşık 553 kcal
• Protein: Yaklaşık 18.2 gram
• Yağ: Yaklaşık 43.9 gram
• Karbonhidrat: Yaklaşık 29 gram
• Lif: Yaklaşık 3.3 gram
• Şeker: Yaklaşık 3.9 gram
• Sodyum: Yaklaşık 12 mg
• Potasyum: Yaklaşık 565 mg
• Kalsiyum: Yaklaşık 37 mg
• Demir: Yaklaşık 6.7 mg
• C Vitamini: Yaklaşık 0.5 mg

• Kajunun hamilelere faydaları nelerdir?

Kajunun hamilelik dönemindeki kadınlar için önemli olduğunu duyduysanız ve bu dönemde ne gibi faydaları olabilir merak ediyorsanız sizi de hemen böyle alalım:

• Folik asit açısından zengin bir kaynak olduğundan kaju, bebeğin anne karnındaki gelişimine katkıda bulunabilir.
• İçindeki folik asit sayesinde kajunun özellikle bebeğin beyin ve omurilik gelişimini olumlu etkilediği söylenir.
• Kajunun içeriğinde bulunan demirin de hamilelik sırasında annenin ihtiyacı olan demiri sağlamada katkıları olabileceği söylenir.
• Yeterli demir alımı sayesinde hem annenin hem de bebeğin kansızlık riski azalır.
• Bunların yanında kajunun içeriğinde bulunan proteinler ve enerji de hamilelik sırasında annenin enerji ihtiyacını karşılamaya yardımcı olur.
• Kajunun omega 3 yağ asitleri içerdiği de bilindiğinden hamilelik döneminde tüketilen kajunun bebeğin beyin ve göz gelişimi, annenin de kalp sağlığını desteklediği söylenir.
• İçeriğinde magnezyum da bulunan kaju, bu sayede hamilelik döneminde yaşanan kas ağrılarına, strese iyi gelir.
• Ancak, her besin gibi kajunun da hamilelik sürecinde aşırı tüketiminden kaçınılmalıdır. Ölçülü ve dengeli bir şekilde tüketildiğinde kaju hamilelik döneminde sağlıklı bir atıştırmalık olabilir ama hamilelik sürecinde beslenme konusunda her zaman bir doktora danışmak önemlidir, unutmayın ve doktorunuzun sizin için uygun görmediği hiçbir besini, ne kadar sağlıklı görünürse görünsün tüketmeyin, aman dikkat.

• Kaju nerede yetişir?

Tropikal ve subtropikal iklimlere sahip bölgelerde kolayca yetişebilen kaju bitkisinin ana vatanı Brezilya'dır. 16. yüzyılda bu toprakları istila eden Portekizliler sayesinde geniş bölgelere yayılmıştır. Dünya üzerinde Brezilya ve Portekiz hariç Vietnam, Nijerya, Hindistan, Çin, Endonezya, Güney Amerika'nın belirli bölgelerinde ve batı Afrika kıyılarında yetiştirilir.

• Günde ne kadar kaju yenmelidir?

Fırınlanmış Baharatlı Kaju Tarifi

Kajunun faydalarını öğrenince "Günde ne kadar kaju yenmelidir?" diye düşünmeye başladıysanız hemen yanıtlayalım: Genel olarak sağlıklı yetişkinlerin günde yaklaşık 1 avuç kadar (yaklaşık 30 gram) kaju tüketmesi önerilir. Ancak, bu miktar kişinin yaşına, cinsiyetine, metabolizma hızına, genel sağlık durumuna, ihtiyacına ve diğer besin kaynaklarından aldığı besin değerlerine bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle düzenli olarak kaju tüketmeye karar verdiyseniz, herhangi bir sağlık sorununuz olmasa dahi mutlaka doktorunuza ve7veya beslenme uzmanınıza, diyetisyeninize danışıp gerekli ölçümlerinizi yaptırın ve günde ne kadar kaju yiyebileceğinizi doktorunuzdan öğrenin. Zira kaju her ne kadar faydalı olursa olsun aşırı miktarda tüketildiğinde vücuda zararları olabilir, alerjik reaksiyonlar, böbrek ve sindirim sistemi sorunları, aşırı kilo alımı gibi durumlar yaşamanıza sebep olabilir, aman dikkat.

• Kajunun zararı var mıdır?

Kajunun faydalarından, besin değerlerinden söz ettik ama kajunun faydaları kadar bilmemiz gereken önemli bir nokta daha var: Kajunun zararları! Kajunun olası zarar ve yan etkilerini de mutlaka bilmeli ve buna göre hareket etmeliyiz tabii ki. Kajunun olası zararları ve yan etkileri şöyle:

• Bazı bünyelerde alerjik reaksiyonlar oluşmasına sebep olabilir.
• Yüksek kalorili bir besin olduğundan kaju, kilo almanıza sebep olabilir. Bu nedenle asla aşırıya kaçmadan, ölçülü tüketmeniz gerekir.
• İçeriğinde bulunan oksalat sebebiyle aşırı tüketimi böbreklerde taş oluşumunu arttırabilir. Bu nedenle böbrek rahatsızlığı olanların doktorlarına danışmadan tüketmemeleri büyük önem taşır.
• Sağlıklı da olsa içinde bolca yağ bulunduğundan kajunun aşırı tüketimi kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırabilir.
• Yine kajunun aşırı tüketimi bazı sindirim sistemi sorunlarına yol açabilir.
• Sözün kısası, kaju her ne kadar sağlıklı bir atıştırmalık olarak görülürse görülsün alerjik bir bünyesi olanlar, kronik bir rahatsızlığı bulunanlar ve düzenli ilaç kullananlar başta olmak üzere herkesin düzenli olarak yedikleri-içtikleriyle ilgili doktoruna danışmadan hareket etmemesi büyük önem taşıyor, bizden hatırlatması.

• Kaju nasıl yetişir?

Tropikal iklimlerde kolayca yetişme şansı bulan kaju ağaçları nasıl yetiştirilir, kaju yetiştirirken nelere dikkat edilir merak ediyorsanız hemen şöyle sırayalım:

• Nemli ve sıcak bölgelerde kolayca yetişen kaju ağaçları, düzenli sulama ister.
• İyi drene edilmiş topraklarda verimli olur.
• Kumlu, killi ve tınlı topraklar kaju bitkisi için uygundur.
• Kaju ağacından verim alabilmek için hava sıcaklığının 30 santigrat derecenin üzerinde olması beklenir.
• Aşırı soğuklar ise kaju bitkisinin en sevmediği hava durumlarındandır ve aşırı soğuklarda meyve veremez.
• Özellikle meyvelerin büyüme döneminde toprağın gübrelerle zenginleştirilmesi önemlidir.