İlkbahar gelince her yer yeşile boyandı diye sevindik, yazın bahçelerimizde, balkonlarımızda renk renk açan çiçeklerle, saksıdan taze taze topladığımız meyve sebzelerle gözümüzü, gönlümüzü, iştahımızı açtık.
Ama gelin görün ki sonbahar geldi çattı, bitkiler yapraklarını dökmeye başladı.
Peki yok mudur bunun bir çaresi? En azından evimizde, bahçemizde, balkonumuzda büyütüp bugünlere getirdiğimiz güzelim bitkileri ilk soğuklarla, ilk yağmurlarla kaybetmemek mümkün mü?
Gelin hep birlikte elimizden gelenin en iyisini yapalım, bitkilerimizin ömrüne ömür katalım. Soğuktan hemencecik boyunlarını bükmelerine, yapraklarını dökmelerine elimizden geldiğince engel olalım.
Çünkü doğa, biz ona değer verdikçe, verdiğimiz değeri misliyle geri vermeye hazır!
Saksı ve toprak değişimi birçok bitki için sıkça tekrarlanmaması gereken bir durum aslında. Ama neredeyse ilkbahardan beri pek temizlemediğiniz toprağı ve saksıyı temizlemek için sonbahar biçilmiş kaftan.
Öncelikle bitkinizi, kökleri zedelenmeyecek ve zarar görmeyecek şekilde saksıdan çıkarın. Ardından saksıdaki toprağın üzerindeki kuru yaprakları, kopmuş dalları ve diğer yabancı maddeleri temizleyin. Sonrasında ise saksıdaki toprağı ayrı bir kaba aktarın ve yeniden saksıya geçirmeden önce mutlaka bir elekten geçirerek içindeki yabancı maddelerin uzaklaşmasını sağlayın. Sonrasında her zaman yaptığınız gibi saksıya toprağı koyun ve bitkinizi ekin. Dilerseniz toprağı temizlemek yerine aynı cins yeni bir toprak da kullanabilirsiniz. İşte bu kadar!
Bitkinizi yetiştirdiğiniz saksıları sonbahar aylarında yeniden gözden geçirmekte fayda var. Hazır toprağı temizlemek için saksıları boşaltmışken şöyle bir içinden dışına her yerini incelemek oldukça az vaktinizi alacak. Özellikle toprak, seramik, porselen gibi malzemelerle hazırlanan kaplar kullanıyorsanız hem düzenli sulama, hem toprağın aylardır havasız kalmış olması hem de bitkinin gitgide büyümesi nedeniyle saksılarınız büyük tahribata uğramış olabilir, bu da bitkilerinizin sağlıksız bir ortamda büyümeye çalıştıkları anlamına gelebilir.
Bu nedenle eğer yetiştirdiğiniz bitki türü uygunsa mutlaka saksılarda yenilemeye gitmeli, bitkiniz hala büyümeye devam ediyorsa daha büyük saksılar tercih etmelisiniz.
Ancak bu durum bitkiden bitkiye çok fazla değişiklik oluşturabildiğinden konuyla ilgili işinin uzmanı insanlardan fikir almanızda fayda var. Çiçekçiler, yapı marketlerin ilgili reyonlarında hizmet veren bahçe sorumluları ya da yıllardır bu işle uğraşan birinden, hatta sadece sizinle aynı bitkiyi yıllarca yetiştirmiş birinden rahatlıkla yardım alabilirsiniz.
Aylardır öylece duran saksılar yenilendi, toprak şöyle bir temizlendi, havalandı. Sıra geldi bir başka müdahaleye. Tıpkı toprağın üzerinden topladığınız kuru yapraklar gibi bitkinin üzerindeki kuru yaprakları, ezilmiş, kırılmış, hasar görmüş dalları da bir güzel temizlemelisiniz. Aksi halde bitki bu gereksiz yüklerinden dolayı hayatta kalmakta daha da zorlanır ve onunla dilediğiniz kadar vakit geçiremeden vedalaşmak zorunda kalabilirsiniz.
Yalnız dikkat, budama öyle sık sık değil yılda 1 kez yapılmalı. Hatta bazı bitkiler budama gerektirmez, aklınızda bulunsun. Bitkinizi budayıp budamamanız gerektiğine karar veremiyorsanız konunun uzmanlarından yardım aldıktan sonra sonbahar hazırlıklarına başlayabilirsiniz.
Malumunuz önümüz kış, hazırlıklı olmaya şimdiden başlamalı. Bitkinin köklerinin soğuktan zarar görmesini engellemek için saksıdaki toprağın cinsini değiştirerek torf olarak bilinen daha besleyici toprak türünü deneyebilir, organik gübre ya da kompostlardan destek alabilirsiniz.
Sonbahar, bitkilerinize en verimlisinden bir "Hoşça kal" deme zamanıdır aynı zamanda. Çünkü evimizde yetiştirdiğimiz bazı meyve ve sebzeler ne yazık ki tek yıllık hatta tek mevsimlik. İşte o güzelim bitkiler için en doğru tohum toplama zamanıysa bu aylar. Aman diyelim, geç kalmayın üzülürsünüz.
Malumunuz havalar yavaş yavaş soğumaya başladı, hal böyle olunca toprağın su ihtiyacı da değişmeye başladı. Bu nedenle yazın en kurak günlerinde yaptığınız gibi sık ve bol sulamalardan artık vazgeçebilir, toprağı her zaman nemli kalacak kadar sulamakla yetinebilirsiniz. Aksi halde yapacağınız fazla sulama bitki köklerinin çürümesine neden olabilir, aman diyelim.
Sonbaharda hala toprak bitki ekimi için yeterince ılık olduğundan ve kolay kolay da soğumadığından yeni bitkiler ekmeyi ya da dikmeyi de düşünebilirsiniz. Eğer bitkileriniz artık hayatta değilse, ya da gülden soğana kadar birçok farklı bitkiye sahip olmak istiyorsanız bu ayları değerlendirebilirsiniz.
Çünkü ılık toprak, bitkinin köklerinin bulunduğu saksıya kolayca adapte olmasını sağlar, bu mevsimde ektiğiniz ya da diktiğiniz bitkilerin çiçeklerine ya da meyvesine-sebzesine ilkbaharda kavuşabilirsiniz.
Bu yaz eğer evinizde, saksı içinde çilek yetiştirdeyseniz ve bitkinizin son meyvelerini de topladıktan sonra artık onu bir köşeye terk etmeye karar verdiyseniz aman diyelim. Çilek fidelerinize iyi bakarak onları önümüzdeki dönemlerde de kullanılabilir hale getirebilirsiniz.
Öncelikle bitkinizin kuruyan yapraklarını bir güzel temizleyin. Saksısının içine düşen kuru yaprakların da hepsini toplayın. Ardından çilek fidelerini dilerseniz yeni saksılara aktararak dilerseniz de halihazırda bulunduğu saksıda muhafaza ederek saklayabilirsiniz. Bu saklama süreci boyunca toprağını sulamayı da ihmal etmemelisiniz.
Ne kadar sulamalıyım derseniz, kısaca açıklamış olalım: Hem havalar artık soğumaya başladığı için hem de bitkiniz artık meyve vermediği için meyve verdiği zamanlardaki kadar çok sık sulama yapmanıza gerek yok. Ancak toprak her zaman nemli olacak şekilde sulamalı ve fidelerin aşırı soğuğa maruz kalmaması için onları balkonun kuytu yerlerine ya da evinizin iç kısmında güneş gören, havadar bir yere koyabilirsiniz.
Toprak seçiminden fide bakımına, saksıda çilek yetiştirmekle ilgili daha detaylı bilgi almak isterseniz sizi saksıda çilek yetiştirmek için bilmeniz gerekenleri anlattığımız yazımıza da bekleriz.
Bitkilerinizin olabildiğince dik ve bol çiçekli kalmasını istiyorsanız, ömrünü uzatmak ve beslenmelerini sağlamak için birbirinden farklı yöntemler kullanabilirsiniz. Haşlanmış yumurta suyu, sebze suyu, doğal gübre çayı ya da yosun yardım alabileceğiniz bazı destekçilerinizden olacak.
Bu bitki coşturma yöntemleri nasıl uygulanacak, hangisi nasıl hazırlanacak merak ediyorsanız daha önce bitki coşturma yöntemlerini tüm detaylarıyla anlattığımız şu yazımıza mutlaka göz atın deriz.
Önemli bir not: Anlattığımız bu yöntemler sonbaharda yapılan genel bitki bakımı prosedürlerinden olsa da her bitkinin özel bakım yöntemleri de vardır unutmayın. Eğer hassas olduğunu düşündüğünüz, bakımı zor ya da farklı bitkiler yetiştiriyorsanız konuyla ilgili çiçekçinizden ya da konunun uzmanı başka birinden bitkinize özel bilgiler edinebilirsiniz. 
EDİTOR
Yemek.com Ürün İçerikleri Yöneticisi // Üniversite yıllarında gazeteciliğe olan merakıyla başlayan editörlük yolculuğu, çeşitli dergi ve içerik sitesinin ardından Yemek.com'da devam ediyor.
Saksı Bitkilerinizi Sonbahara Hazırlamak İçin Bilmeniz Gereken 9 Öneml... Tarifini Deneyenlerin Yorumları
1togasmop 11 Kasım 2024 07:58